Uitstelgedrag is niet het probleem, het is de oplossing!

Bij het lezen van deze titel zou jij, behept met uitstelgedrag, een zucht van verlichting kunnen slaken. Eindelijk een positieve draai aan uitstelgedrag. Zucht zoveel als je wilt maar dat is niet wat ik hiermee bedoel te zeggen.

De titel is een samenvatting van wat ik keer op keer mis zie gaan bij de behandeling van uitstelgedrag. Het advies dat je bijna altijd krijgt richt zich op het uitstelgedrag als probleem. En dus krijg je adviezen die zich bezig houden met positief denken, pep-talk, je-kunt-het-als-je-wilt, discipline kweken, time management (getting things done, any one?), lijstjes maken met voor- en nadelen en varianten hierop.

Dwarse pijl - Uitstelgedrag is niet het probleem, het is de oplossingEn het lijkt ook zo voor de hand te liggen om je daarop te richten. Ik bedoel, het is toch ook allemaal een kwestie van discipline en focus? Toch? Toch?

Maar dit is wat er echt aan de hand is:

Jouw uitstelgedrag is niet het probleem. Jouw uitstelgedrag is een tijdelijke oplossing voor een ander probleem.

En ook nu gaat die Cruijffiaanse waarheid op: Je gaat het pas herkennen als je het hebt leren zien. Laat me je daarom even helpen om wat gerichter te kunnen zoeken naar wat het is dat je kunt leren zien.

Uitstelgedrag, de naam zegt het al, is gedrag. En het zit daarom dan ook helemaal aan het eind van de keten ‘overtuigingen – gedachten/interpretaties – handelen’. De meest vermoeiende en minst effectieve manier om je handelen, je gedrag, te veranderen is door er nieuw gedrag tegenover of voor in de plaats te stellen.

Dat is het niveau waarop o.a. discipline en time management opereren. Maar het creëert daardoor ook veel interne conflicten en strijd. Een strijd waarvan de afloop nagenoeg altijd bekend is. Laat ik het zo zeggen: in het casino zou ik mijn geld altijd op uitstelgedrag zetten en niet op discilpline.

Positief denken, pep-talk, hype energie en affirmaties werken op de niveaus daaronder. Iets minder moeizaam maar lang niet altijd effectief. Ook nu weer ontstaan er uiteindelijk interne conflicten. Wat je in feite nu gedaan hebt, is nog meer stemmen in je hoofd creëren. En wie wil dat nou?

Zoals ik al zei:

Uitstelgedrag is niet het probleem, het is de oplossing.

Je hebt ooit eens voor uitstelgedrag gekozen, in een situatie waar je waarschijnlijk geen andere mogelijkheid zag. En dat hoeft niet eens een bewuste keuze te zijn geweest. Laten we een voorbeeld nemen met weerstand tegen autoriteit.

Je moest van je ouders op pianoles, of je het nu leuk vond of niet. En je vond het niet leuk. Maar pianoles was nu eenmaal traditie in de familie. Weigeren was simpelweg geen optie. Dus ging je iedere week braaf naar pianoles. Nou ja, braaf. Je studeerde altijd op het laatste moment, en dus altijd te laat, op de muziekstukken die je als huiswerk had meegekregen. En je was ook steevast te laat op de muziekschool. Uitstelgedrag in de kiem.

En na vier lange jaren mocht je dan eindelijk van pianoles af. Het was ondertussen iedereen wel duidelijk geworden dat er hiermee geen talent verloren ging.

Succes! Maar in die jaren heeft uitstelgedrag zich stiekem kunnen nestelen als een van je patronen Je nieuw verworven uitstelgedrag was toen je enige sociaal aanvaardbare manier, om te laten zien dat je het er niet mee eens was. En nu zoveel jaren later, als er zich een soortgelijke situatie voordoet, wordt je uitstelgedrag weer getriggerd.

Even vooruit-spoelen in de tijd. Je hebt een goede baan op een kantoor.

Die klus van je manager, die je niet ziet zitten (zowel de klus als die manager), heb je in de schoenen geschoven gekregen. En nee zeggen is blijkbaar geen optie. En op de een of andere manier zit er geen schot in die klus. Er is altijd iets wat net belangrijker is om op dat moment te doen. Het had drie weken geleden afgerond moeten wezen en iedere nieuwe deadline gaat zoevend voorbij. Je bent eenvoudigweg niet vooruit te branden.

Je uitstelgedrag is getriggerd als uiting van je weerstand tegen autoriteit. Die weerstand tegen autoriteit is  dus het werkelijke probleem, je uitstelgedrag is je oplossing. Discipline, time management, positief denken, etc gaan je nu allemaal niet helpen. Die brengen je namelijk niet de voordelen, de benefits die uitstelgedrag je wel brengt. Hoe krom die winst, rationeel gezien, ook mag lijken.

Het is als het afsnijden van de kop van een paardenbloem. Een paar weken later is die weer terug in volle glorie. En als je maar lang genoeg wacht, staat je hele gazon vol. Paardenbloemen moet je met wortel en al verwijderen anders blijven ze terugkomen.

Maar hoe doe je dat dan?

Daarover meer in het volgende artikel hierover. Maar onthoud, als het gaat om de uitstelgedrag oplossing: Simpel is beter!

Bryan Tevreden – Uitstelgedrag stopt hier!

(De originele Cruijffiaanse uitspraak is overigens: “Je gaat het pas zien als je het door heb”)

Artikelen in deze serie:
  1. Uitstelgedrag en jouw Vrijheidsverklaring
  2. Uitstelgedrag overwinnen is nooit je einddoel.
  3. Uitstelgedrag aanpakken? Uitstelgedrag overwinnen?
  4. Uitstelgedrag is niet het probleem, het is de oplossing!
  5. Uitstelgedrag en Stress
  6. Uitstelgedrag: Je bent een energiesysteem!
About the author

Bryan Tevreden

"Als je niet weet waar je naartoe wilt, dan heb je inderdaad ook geen tijd te verliezen"

4 comments
silvia - 3 december 2012

Beste Bryan , Dank !! Want ;Aha ! dát is hem ;mn weerstand tegen autoriteit!
Bij dit artikel voel ik mij gaande je verhaal heerlijk helder herleid naar hoe mijn weerstand heeft kunnen wortelschieten en uitgroeien tot uitstelgedrag .

Reply
    Bryan Tevreden - 6 december 2012

    Hi Silvia,

    Ik heb het al vaak mogen zien gebeuren, dat dit kleine inzicht voor veel mensen ineens zoveel meer ruimte geeft om op een zinvollere manier te kunnen reageren op de uitdaging die voor ze ligt!

    Reply
Louise Cohen - 28 januari 2013

Dat is heel mooi uitgelegd, Bryan! En dat scheelt een hele hoop energie… Ben het fenomeen al jaren in mijn directe omgeving aan het gadeslaan en nu kan ik een zinvol handvat bieden!

Reply
    Bryan - 28 januari 2013

    Dit inzicht kan inderdaad heel wat energie en frustratie schelen. En op zich is frustratie natuurlijk ook gewoon energie.

    Reply
Click here to add a comment

Leave a comment: